Bij de inzameling van huishoudelijk afval, bedrijfsafval en gevaarlijk afval kan in het inzamelvoertuig gevaar voor brand of explosie ontstaan door onder andere:

• Spontane zelfontbranding van materialen
  Stoffen zoals asresten vanuit barbecue of olie- of verfresten in doeken kunnen gaan broeien door oxidatie. In afgesloten omgevingen zonder ventilatie kan dat leiden tot zelfontbranding. Ook afval dat (te) lang ligt, bijvoorbeeld in tussenopslag, voordat het wordt afgevoerd en verwerkt, kan spontaan gaan ontbranden; zie hiervoor bij het gevaar Broeibrand.

• Restanten van brandbare vloeistoffen
  Van bijvoorbeeld terpentine, benzine of verfafbijt in het restafval of bedrijfsafval kunnen dampen zich ophopen in afgesloten containers of voertuigen met gevaar voor explosie als gevolg.

• Samenkomst van chemische stoffen
  Vooral bij gevaarlijk afval kan het mengen van vloeistoffen zoals zuren en basen, of bleekmiddel en ammoniak, leiden tot heftige reacties, gasvorming of zelfs explosies.

• Onjuiste inzameling van lithium-ion batterijen
  Batterijen uit telefoons, e-bikes, laptops of elektrisch gereedschap kunnen bij beschadiging spontaan ontbranden of ontploffen, vooral als ze in contact komen met metalen of geplet worden in het inzamelvoertuig.

• Onjuiste inzameling van drukhouders
  Drukhouders zoals lachgas cilinders kunnen door het persmechanisme ontploffen met alle gevolgen van dien.

• Vonken door metaal op metaal of mechanische wrijving
  In perswagens of bij het legen van containers kunnen metalen voorwerpen vonken veroorzaken. Als daar dan brandbare stoffen of gassen aanwezig zijn, kan dat brand of explosie tot gevolg hebben.

Brand kan gevaarlijke effecten hebben op omgeving en medewerkers, onder andere door blootstelling aan hoge temperaturen en gevaarlijke stoffen in rook.