Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!

veiligheid

Laatst gewijzigd op: 13 augustus 2021, 15:30 uur -- Afvalbranche
Overeenstemming tussen werknemers en werkgevers

Vallen in containers

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

In de Milieustraat bestaat het risico op vallen van hoogte. De vallende persoon kan in een container belanden of in de opening waar een container is verwijderd. Het letsel daarbij varieert van een schaafwond, knieblessure of letsel tot aan kneuzing van ledematen, botbreuken of een hersenschudding.

De afvalcontainers op de milieustraat moeten voor burgers en medewerkers goed bereikbaar zijn, maar mogen niet leiden tot mensen die in de containers vallen. Containers in de milieustraat dienen daarom makkelijk toegankelijk te zijn en toch goed afgeschermd te zijn tegen het in de container vallen.

 

Wet en regelgeving 
Meer informatie 
Laatst gewijzigd op: 29 januari 2021, 13:05 uur -- Afvalbranche
Overeenstemming tussen werknemers en werkgevers

Tillen en dragen

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Het tillen van (zware) lasten is de bekendste vorm van lichamelijke belasting. Of een tilsituatie in het werk toelaatbaar is of niet, hangt van verschillende factoren af. Het gewicht is uiteraard een belangrijke factor, maar de afstand tot het lichaam, de tilhoogte, een eventuele rotatie en de frequentie van het tillen spelen ook een belangrijke rol.
Het maximum tilgewicht met twee armen is 23 kg onder ideale omstandigheden. Als de tilsituatie niet ideaal is, bijvoorbeeld tillen met één arm dan geldt een lager gewicht als maximum. Regelmatig zwaar tillen en dragen leidt tot overbelasting van rugspieren en tussenwervelgewrichten. Het verminderen van fysieke belasting als gevolg van tillen of dragen tot een veilige tilsituatie vraagt daarom om een actieve aanpak.

Wet- en regelgeving 

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 5 Arbowet inzake Risico-inventarisatie en -evaluatie
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht

Arbeidsomstandighedenbesluit en -regeling

  • Afdeling 1 van hoofdstuk 5 Arbobesluit inzake Fysieke belasting (art. 5.1 t/m 5.6)

Overige regelgeving, normen, richtlijnen en dergelijke

Meer informatie 
  • Analyse van ongevallen in de afvalsector 1998-2009, RIVM
  • Website van TNO over fysieke belasting met Wegwijzer fysieke belasting
  • Website van FNV Bondgenoten met rekentool op basis van de NIOSH-methode
  • De NIOSH-methode stamt uit 1994 en is voor deskundigen hier terug te vinden in het engels, met informatie over de toepassing van de formule voor het handmatig tillen. 'NIOSH’ staat overigens voor het National Institute for Occupational Safety and Health in de Vereniging Staten.
Laatst gewijzigd op: 3 juli 2020, 22:57 uur -- Afvalbranche
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Hete leidingen en stoom

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

In afvalenergiecentrales komen op veel plaatsen hete stoomleidingen voor. Stoom is zeer heet en leidingen staan onder druk. Oppervlakten boven de 45°C leiden bij aanraking tot een schrikreactie, pijn en bij langere aanraking tot brandwonden. Direct contact met stoom kan tot ernstige brandwonden leiden. Bij storingen kan het voorkomen dat leidingen, kranen of kleppen gaan lekken waarbij stoom onverwachts met grote kracht vrijkomt. Het risico op ernstig letsel is groot als stoomleidingen niet worden veiliggesteld door mechanisch inblokken uit de Lockout/Tagout procedure. Omdat direct contact met hete materialen en vloeistoffen tot ernstig letsel kan leiden, is het van buitengewoon belang dit te voorkomen door het uitvoeren van de verplichte keuring van drukapparatuur, goed onderhoud en regelmatige inspecties.

Definitie van "drukapparatuur" of "drukapparaten":

drukvaten, installatieleidingen, veiligheidsappendages en onder druk staande appendages, inclusief, voor zover van toepassing, de elementen die bevestigd zijn aan onder druk staande delen, zoals flenzen, tubulures, koppelingen, steunconstructies, hijsogen. Zie artikel 2 van richtlijn 2014/68/EU voor de definities van drukvaten, installatieleidingen, veiligheidsappendages en onder druk staande appendages.

Wet en regelgeving 
Laatst gewijzigd op: 15 augustus 2019, 15:15 uur -- Afvalbranche
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Beknellingsgevaar

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

In de afvalbranche wordt veelvuldig gewerkt met, aan en in complexe machines en installaties. Bij de normale bedrijfsvoering zijn noodzakelijke beveiligingen aangebracht en worden deze gebruikt. Op machines moet een voorziening voor een noodstop aanwezig zijn. Arbeidsmiddelen met gevaar voor beknelling in de afvalbranche zijn ondermeer: 

  • kraakperswagen, de perscontainer, de autolaadkraan, op- en afladen van containers of andere bewegende delen bij inzamelen
  • op- en afladen van containers en vallende materialen bij de milieustraat
  • breekmachines, shredders en sorteerbanden bij bewerken
  • verkleiner, ventilatoren, shredders, transportbanden, pompen, zeeftrommels of omzetmachines bij composteren en vergisten
  • verkleiner (voorscheiding), rotorschaar, ventilatoren, shredders, pompen, zeeftrommels, omzetmachines of transportbanden bij afvalenergiecentrales
  • klep van containerauto, grijper en compactor bij storten

Bij het verhelpen van storingen bestaat de kans dat lichaamsdelen in een onderdeel van het arbeidsmiddel bekneld raken. Lichaamsdelen kunnen bekneld raken doordat machines onverwacht in beweging komen, bewegende delen sneller bewegen dan verwacht of als iemand denkt snel iets uit de weg te kunnen halen. Bij beknelling van lichaamsdelen kan ernstig letsel ontstaan. Daarom is het noodzakelijk om altijd voldoende beveiligingen op de arbeidsmiddelen en toezicht op het naleven van werkinstructies te hebben, zowel voor het reguliere werk als bij het verhelpen van storingen; ook bij onderhoud, reparaties en schoonmaak zjn maatregelen nodig om beknelgevaar te voorkomen.

De maatregel Geven werkinstructie is verplicht bij het bedienen van arbeidsmiddelen. Er zijn voorbeeld werkinstructies beschikbaar voor:

Wet en regelgeving 
Meer informatie 
  • Analyse van ongevallen in de afvalsector 1998-2009, RIVM
Laatst gewijzigd op: 16 mei 2018, 16:03 uur -- Afvalbranche
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Elektrocutiegevaar

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Afvalenergiecentrales

Afvalenergiecentrales (AEC’s) produceren elektriciteit. In AEC's komen daarom installaties met laagspanning en hoogspanning voor. Ook bij vergisting en met stortgas wordt elektriciteit en/of warmte geproduceerd. Bovendien kan zich elektrocutie voordoen bij het werken met elektrische apparaten.
Bij het werken in vochtige of met afvalwater gevulde riolen dienen er strenge eisen gesteld te worden aan het gebruik van elektrische apparaten. Indien dit niet gebeurt, bestaat er gevaar voor elektrocutie.

Bij het werken aan elektrische installaties bestaat de kans op elektrocutie. De twee grote risico's van elektriciteit zijn:

  • Het aanraken van draad of apparaat dat onder spanning staat. Dit geeft een stroom door het lichaam die direct dodelijk kan zijn
  • Het maken van kortsluiting. Op de plaats van de kortsluiting kan een vuurbal (vlamboog) ontstaan die voor ernstige brandwonden veroorzaakt.

De meeste ongelukken gebeuren door slechte aanleg danwel onvoldoende (deskundig) onderhoud van installaties, werken aan installaties met ondeugdelijk materiaal en mensen zonder de juiste kennis, opleiding en ervaring.

Rioleringsbeheer

Als er bij werkzaamheden aan een riool gebruik wordt gemaakt van elektrische apparatuur, of deze nu buiten of binnen het riool worden gebruikt, dient er rekening gehouden te worden met gevaar van elektrocutie. Daarom moet veilige apparatuur worden gebruikt zoals in de maatregel Gebruiken geschikte arbeidsmiddelen is beschreven.

Wet en regelgeving 
Laatst gewijzigd op: 17 december 2025, 19:34 uur -- Afvalbranche
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Prikken en snijden

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Scherpe voorwerpen geven een kans op prik- of snijwonden, vooral aan handen of voeten. Bij de meeste snijincidenten gaat het om glasscherven. Naalden behoren apart ingezameld te worden in speciale containers, maar het komt toch voor dat deze los tussen het aangeboden afval belanden. Naast prikken aan naalden is het belangrijk om rechtstreeks contact met bloed te vermijden.
Ook in compost kunnen kleine glasscherfjes voorkomen.
Contact met bloed, snijden aan een voorwerp of een prikaccident kan leiden tot een kleine of zelfs akelige wond. Dan is er kans op besmetting met een ziekteverwekker zoals HIV, tetanus of hepatitis A, B of C. Een ziekte varieert van een eenvoudige ontsteking tot een ernstige chronische infectieziekte.

 

Wet en regelgeving 
Meer informatie 

Voor deskundigen (artsen) is de Landelijke Richtlijn Prikaccidenten beschikbaar. De bedrijfsarts adviseert over de toepassing ervan in een bedrijf.

Pagina's

Abonneren op RSS - veiligheid